Tuesday, April 13, 2021 | 12:13 PM

संपादकीय

विज्ञान शिक्षणासाठी मराठी विद्यापीठ!

मराठी राजभाषा दिन आणि राष्ट्रीय विज्ञान दिन

कीटकनाशकांच्या अतिवापरामुळे शेतीयोग्य जमीन धोक्यात
01-Apr-2021 09:04 PM

 

। नवी दिल्ली ।  वृत्तसंस्था ।

कीटकनाशकांच्या अतिवापरामुळे जगातील 64 टक्के शेतीयोग्य जमीन धोक्यात आली आहे. त्यामध्ये आशियातील देशांना सर्वाधिक धोका आहे. जगातील 188 देशांमधील कृषी जमिनीवर परिणाम झाल्याची नोंद जागतिक नकाशावर करण्यात आली आहे. याबाबतचा अहवाल सिडनी विद्यापीठाने प्रसिद्ध केला आहे.

निसर्ग भूविज्ञान 168 देशांमधील कृषी कीटकनाशकांमध्ये सामान्यतः वापरल्या जाणार्‍या 92 रसायनांमुळे होणार्‍या प्रदूषणाच्या जोखमीचे नकाशे तयार करणारे जागतिक मॉडेल तयार करण्यात येऊन त्यामाध्यमातून अभ्यास करण्यात आला. त्यानुसार तयार करण्यात आलेल्या अहवालातून सिद्ध झाले आहे.कीटकनाशकांच्या अतिवापरामुळे संतुलन बिघडेल, पर्यावरणातील अस्थिरता निर्माण होईल आणि मानव व प्राणी जगण्यासाठी अवलंबून असलेल्या जलसंपत्तीची गुणवत्ता खालावतील, अशी चिंता अहवालात व्यक्त करण्यात आली आहे.

या अभ्यासानुसार माती, वातावरण, पृष्ठभाग आणि भूजल धोक्याचे परीक्षण केले गेले.सर्वाधिक प्रदूषणाचा धोका असलेल्या आशियात सर्वात मोठे भूभाग आहेत आणि चीन, जपान, मलेशिया आणि फिलिपाईन्सचा सर्वाधिक धोका आहे. यापैकी काही क्षेत्रे जगाच्या लोकसंख्येच्या मोठ्या भागाला खाद्य देणारे राष्ट्र म्हणून ओळखले जातात, असे नकाशामध्ये स्पष्ट दिसून आले आहे.कृषी क्षेत्रात कीटकनाशकांचा व्यापक वापर-उत्पादकता वाढविताना-पर्यावरणीय, मानवी आणि प्राणी आरोग्यावर संभाव्य परिणाम होऊ शकतात, असे सिडनी रिसर्च फेलो आणि अभ्यासाच्या प्रमुख लेखक डॉ. फियोना तांग यांनी सांगितले.

त्या पुढे म्हणाल्या, की जगातील 64 टक्के शेतीयोग्य जमीन कीटकनाशक दूषित होण्याचा धोका आहे. हे महत्त्वाचे आहे, कारण व्यापक वैज्ञानिक वैज्ञानिक साहित्यामध्ये असे दिसून आले आहे, की कीटकनाशक दूषित होण्यामुळे मानवी आरोग्यावर आणि पर्यावरणावर विपरीत परिणाम होऊ शकतात. कीटकनाशके भूगर्भातील पाण्याचे आणि भूगर्भात वाहून जाणे आणि घुसखोरीद्वारे नेले जाऊ शकतात, जल संस्था दूषित करतात आणि अशा प्रकारे जलसंपत्तीची उपलब्धता कमी होते.वैश्‍विक नकाशामध्ये कीटकनाशक दूषित होण्याच्या जोखमीवरील क्षेत्रांची माहिती दिली आहे. त्याचे संपूर्ण श्रेय सहकारी प्रोफेसर फेडेरिको मॅगी, डॉ. फिओना टांग, सिडनी विद्यापीठ यांना जाते.

ओशनियातील शेतजमीन हा कीटकनाशक प्रदूषणाचा सर्वात कमी धोका दर्शवित असताना ऑस्ट्रेलियाच्या मरे-डार्लिंग बेसिनला पाण्याची कमतरता आणि उच्च जैवविविधतेमुळे उच्च चिंता वाटली जाते, असे सहलेखक असोसिएट प्रोफेसर फेडेरिको मॅगी यांनी सांगितले.डॉ. जागतिक स्तरावर, आमच्या अभ्यासानुसार असे दिसून आले आहे, की उच्च जोखीम असलेले 34 टक्के भाग जैवविविधतेसह कमी व मध्यम उत्पन्न असलेल्या देशांमध्ये 1 टक्के आणि पाणीटंचाई असलेल्या भागात पाच टक्के आहेत.

 

संबंधित बातम्या

Previous Next
Go To Top