12 ऑगस्ट हा दिवस विश्व हत्ती दिवस अर्थात वर्ल्ड एलिफंट डे म्हणून जगभरात साजरा केला जातो जगभरात हत्तींची संख्या झपाट्याने कमी होऊ लागली आहे त्वचा आणि हस्तिदंती वस्तूसाठी तस्करांकडून हत्तींची मोठ्या प्रमाणावर शिकार केली जाते एका अंदाजा नुसार दररोज अवैध शिकारींमध्ये  किमान 100 हत्ती मारले जातात म्हणून वर्ल्ड एलिफंट फौंडेशन ने 2011 सालापासून 12 ऑगस्ट हा दिवस विश्व हत्ती दिवस अर्थात वर्ल्ड एलिफंट डे म्हणून साजरा करण्यास सुरुवात केली आहे या दिवसानिमित्ताने हत्तीचे पर्यावरणीय जीवशास्त्रीय महत्व याविषयी जनजागृती करण्यात येते जगभरातील आफ्रिका आणि आशिया खंडात  हत्तींची सर्वाधिक संख्या आहे जगातील 90 टक्के हत्ती याच दोन खंडात आढळतात पण आता या दोन खंडातही हत्तीचे प्रमाण घटू लागले आहे अवैध शिकरींवर जर वेळीच अंकुश लावला नाही तर पृथ्वीवरुन  हत्ती नामशेष होऊ शकतात आणि जर पृथ्वीवरुन हत्ती नामशेष झाले तर त्याचा मोठा परिणाम पर्यावरणावर होऊ शकतो पृथ्वीवरून हत्ती नामशेष झाल्यास पृथ्वीच्या वातावरणातील कार्बनडाय ऑक्साईड या वायूचे प्रमाण वाढण्याची शक्यता वैज्ञानिकांनी वर्तवली आहे हत्ती कमी झाल्यास निर्माण होणाऱ्या धोक्यांसंदर्भात सेंट लुईस विद्यापीठातील संशोधकांनी केलेले संशोधन नेचर जिओसायन्स या नियतकालिकेत छापून आले आहे हे संशोधन प्रसिद्ध झाल्यानंतर जगभरातील पर्यावरण व वन्यजीवप्रेमींनी हत्ती वाचवा मोहीम हाती घेतली आहे जगभरात ही मोहीम आता जोर धरु लागली आहे पृथ्वीवरील सर्वात महाकाय व सर्वात बलवान शाकाहारी प्राणी म्हणून हत्तीची गणना होते हत्तीच्या प्रचंड वजनदार आकारमानामुळे जंगलात ते एकप्रकारे बुलडोझरचे काम करतात त्यांच्या चालण्यामुळे जंगलात ते नव्या वाटा तयार करतात गवत आणि विविध वृक्ष वेलींच्या परागीभवनात हत्तींच्या हालचालींचा मोठा वाटा असतो  ते गवत तुडवतात विविध जातीच्या झाडांचे फळे पाने खातात काही वेळा ते जंगलातील वठलेली झाडे धक्के देऊन पाडतात या सगळ्याचा त्या जंगलाच्या वनक्षेत्राच्या ईकोसिस्टीमवर परिणाम होत असतो हत्ती जंगलात असण्यामुळे  झाडांची संख्या नियंत्रणात राहते परिणामी जंगलाची कार्बन पातळीही नियंत्रणात राहते जंगलात वेगाने वाढणाऱ्या वनस्पती हत्तींचे लक्ष असतात वेगाने वाढणाऱ्या वनस्पती हवेतील कार्बनडाय ऑक्साईडचे प्रमाण वाढण्यास कारणीभूत असतात विशेषतः आफ्रिकेतील हत्तींबाबत करण्यात आलेल्या संशोधनात असे आढळून आले आहे की हत्ती अशा वेगाने वाढत असलेल्या वनस्पतींची पाने खात असल्याने वातावरणात सोडण्यात येणारा कार्बनडाय ऑक्साईड कमी प्रमाणात सोडला जातो मध्य आफ्रिकेतील कांगो प्रजासत्ताकाच्या  अख्यातीरीत येत असलेल्या जंगलात याबाबत संशोधन केले असता वरील निष्कर्ष संशोधकांनी काढले आहेत त्यामुळे हत्तींची संख्या वाढत राहिली तरच वातावरणातील प्राणवायू जास्त राहील आणि कार्बनचे प्रमाण कमी होईल हे जाणूनच पर्यावरण व वन्यजीव प्रेमींनी हत्ती वाचवा मोहिम सुरु केली आहे हत्ती वाचवणे ही काळाची गरज आहे या मोहिमेत सर्व देशांनी सहभाग नोंदवायला  हवा पर्यावरण वाचवायचे असेल आणि वातावरणातील कार्बनचे प्रमाण कमी करायचे असेल तर हत्तींची अवैध शिकार रोखली पाहिजे हत्तींची शिकार करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली पाहिजे हत्ती वाचेल तरच वातावरण वाचेल ....श्याम बसप्पा ठाणेदार दौंड जिल्हा पुणे 9922546295

 

अवश्य वाचा

दीव येथील जमीन घोटाळा